Het Hof van Beroep te Antwerpen geeft (gedeeltelijk) invulling aan het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel in het kader van de WCO

 

In een arrest van 30 juni 2011 oordeelde het Hof van Beroep te Antwerpen tot de weigering van de homologatie van een herstelplan, opgemaakt in het kader van de procedure tot gerechtelijke reorganisatie door collectief akkoord, wegens schending van het gelijkheidsbeginsel uit artikel 10 en 11 van de Grondwet.

 

Zij vernietigt daarmee een vonnis van de Rechtbank van Koophandel te Antwerpen, geveld op 21 december 2010, waarin de homologatie van het herstelplan, navolgend het door de fiscus ingestelde derdenverzet, bevestigd werd.

 

De Rechtbank van Koophandel benadrukte in haar vonnis de primordiale doelstelling van de gerechtelijke reorganisatie, met name de voortzetting en de redding van de onderneming. In die optiek, zo stelt de Rechtbank, kan een gedifferentieerde behandeling van schuldeisers verantwoord worden door het doel waartoe de differentiatie bijdraagt, met name het voortbestaan van de onderneming. Het is essentieel in de WCO dat de posities van de schuldeisers achtergesteld worden aan de doelstellingen om bedrijven in moeilijkheden te redden.

 

Het Hof oordeelde echter dat een gedifferentieerde regeling voor bepaalde categorieën van gewone schuldvorderingen in de opschorting inderdaad toegestaan is vanuit de continuïteitsdoelstelling, doch stelt zij dat het onderscheid in redelijke wijze verantwoord moet zijn in functie van het nagestreefde doel, zodat alle schuldeisers in het algemeen belang correct bijdragen tot het herstel van de onderneming.

 

In concreto betekent dit dat de inspanningen die van de schuldeisers gevraagd worden niet onevenredig verdeeld mogen worden, bijvoorbeeld doordat men van één schuldeiser zonder redelijke verantwoording vraagt dat hij het grootste deel van de inspanningen draagt, in welk geval immers het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel geschonden is, wat strijdig is met de openbare orde.

 

Het Hof stelde vast dat de Staat voor 60% van de totale vermindering van de schuldvorderingen zou moeten gaan opdraaien, en hierbij 90% van haar initiële schuldvordering verloren zag gaan, en dit zonder redelijk verantwoording. Zij besloot tot een schending van het gelijkheidsbeginsel.

 

Aldus wordt door het Hof (gedeeltelijk) invulling gegeven aan het gelijkheidsbeginsel uit artikel 10 en 11 van de Grondwet in het kader van de gerechtelijke reorganisatie door collectief akkoord.

 

De gedifferentieerde behandeling moet niet alleen afdoende verantwoord worden door het nagestreefde doel, doch moet de inspanning die door de gedifferentieerde maatregelen van één schuldeiser of van een categorie schuldeisers gevraagd wordt, ook evenredig zijn aan de inspanningen die door deze differentiatie van de andere schuldeisers of categorieën van schuldeisers gevraagd worden.